دكتر گلشني در سومين روز همايش توليد علم و نهضت نرم‌افزاري در قم بر وارد شدن و دخالت حوزه‌ها در علوم انساني و تجربي تأكيد كرد.

وي كه 25 آذر در تالار مؤسسه امام خميني ـ ع ـ با موضوع «نهضت نرم‌افزاي علوم انساني، علوم تجربي و علوم ديني» سخن مي‌گفت‌، اظهار داشت: خلاقيت در دانشگاه‌هاي ما كه مطرح است و بيشتر به جمع‌آوري اطلاعات پرداخته مي‌شود، به عبارت ديگر عصر ما بيشتر عصر جمع‌آوري اطلاعات است تا تحليل و فهم آن و نيز در روند توليد علم برنامه مدوني نداريم و كم‌تر از نظر صاحبان انديشه استفاده مي‌شود و بين رشته‌ها كم‌تر ارتباط وجود دارد.
دكتر گلشني با اشاره به آماردهي برخي مسئولان درباره رشد ارائه مقالات گفت: آيا با بالا رفتن آمار مقالات واقعاً توليد علم هم افزايش يافته است؟ اين طور نيست كه ما به راحتي مقالات‌مان را روي اينترنت قرار دهيم و تحقيق كنيم و فكر كنيم غربي‌ها مي‌گذارند ما به توليد علمي دسترسي پيدا كنيم. ما گاهي براي خريد يك گرم مواد خاص از خارج مشكل داريم. برنامه‌ريزي‌هاي ما هم در جهت رفع نياز‌هاي ملي نيست لذا تكنولوژي وارد مي‌كنيم بدون توليد تكنولوژي.
سخنران همايش با اشاره به استقبال محافل علمي خارج از نقد بر خلاف داخل كشور، تأكيد كرد: ما بايد به برآورد نيازهاي خودمان بيانديشيم و نگران حرف‌هاي خارجيان نباشيم. غربي‌ها تحت هيچ شرايطي نمي‌گذارند ما به پيشرفت علمي برسيم. ما خودمان بايد دست به كار شويم و حوزه علميه خيلي مي‌تواند در تشويق اين مسئله تأثيرگذار باشد. ما بايد علوم را بگيريم و در راه مصالح خود به كار برده و توليد كننده باشيم.
وي با انتقاد از صرف هزينه براي پرورش دانشجو و ‌تحويل نخبگان آنان به بيگانگان تصريح كرد: نظام همان قدر كه به تعويض خودرو در هر سال اهميت مي‌دهد، بايد به توليد علم هم بپردازد. بايد برنامه‌ريزي و اولويت‌بندي در توليد علم صورت بگيرد.
دكتر گلشني، هويت فرهنگي و ملي و ديني دانشجويان را در بازگشت به كشور مؤثر دانست و گفت: آنچه چيني و هندي را در كشورش نگه مي‌دارد، احساس هويت است اما در ايران وزارت فرهنگ و علوم نام خود را علوم، تحقيقات و فن آور تغيير مي‌دهد و از طرف ديگر بيشتر درس‌هاي دانشگاه‌ ما هويتي سكولار دارند و حتي دانش‌آموختگان متدين گويا با عينك سكولاري به قضاياي علمي نگاه مي‌كنند.
وي در بخش بعدي سخنان خود با اشاره به اينكه كمتر علوم انساني ما وارداتي است، گفت: غربي‌ها علوم انساني را در جوامع خود مي‌آزمايند و بسته به شرايط بومي تغيير مي‌دهند. اما همان مكتب‌ها بدون تغيير تنها در صورتي كه در جهت سكولاريزه شدن باشد به داخل وارد مي‌شود و حركت‌هاي روبه دين و الهيات كم‌تر منعكس مي‌شود. در علوم انساني بايد اساس كار ما نقد اقوال باشد و به صاحبان اقوال كاري نداشته باشيم.
سخنران همايش همچنين با ابراز نگراني از عدم انتشار مقاله در حوزه علوم انساني در سطح جهان و عالم اسلامي، به بررسي نظريه علم ديني و نقد آن پرداخت و گفت: بر فرض كه ما در علوم تجربي به سطح عالي و رتبه اول جهان رسيديم، اما آيا اين كافي است؟ آمارهاي رسمي و غير رسمي مي‌گويد 25 تا 50 درصد دانشمندان جهان در خدمت توليدات جنگي هستند. ما اين علم را نمي‌خواهيم. ما مي‌خواهيم صادر كننده علم باشيم ولي ضوابط خودمان را هم داشته باشيم. اين جاست كه علم ديني به كار مي‌آيد.
وي سپس به تعريف علم ديني از منظر برخي دانشمندان جهان پرداخت و گفت: علمي، ديني است كه جهان‌بيني الهي بر آن حاكم باشد. اما برخي مي‌گويند ما تنها علوم انساني را بايد ديني كرد نه علوم تجربي را در حالي كه يك روح سكولار و الحادي بر علوم تجربي حاكم است تا جايي كه در اهداي جايزه نوبل به سازندگان دستگاه MRI دو پزشك امريكايي معرفي مي‌شوند كه استادشان اين دستگاه را ساخته بود اما چون مسيحي متدين و معتقدي بود از دريافت جايزه محروم شد.
دكتر گلشني ادامه داد: برخي مي‌گويند ما در علوم بايد تنها اخلاق و توصيه‌هاي ديني را مراعات كنيم اما كدام علم مي‌تواند ما‌وراء ماده را نشان بدهد؟ حتي روان‌شناسي امروز، منكر وجود روح است در حالي كه برخي از دانشمندان فيزيك به وجود روح و شعور فوق ماده معترفند. بنابراين بسيار مهم است كه حوزه‌هاي علميه در بخش فلسفه وارد اين مباحث شوند و به زبان روز دنيا سخن بگويند.
وي با بيان اينكه انسان و دانشمندان درپي پاسخ‌گويي به سؤالات هم راجع به مبدأ و نهايت جان هستند، گفت: در برابر پرسش‌هايي كه در متافيزيك مطرح مي‌شود يا بايد سكوت كرد و يا موضع گرفت و اين موضع‌گيري يا ديني است يا ضد ديني پس علم ديني وجود دارد. هرچند برخي متدينان توجه ندارند و مثلاً مقاله «خودزا» اثر يك دانشمند ملحد روسي به وسيله دانشمندان مسلمان ايراني ترجمه مي‌شود!
وي در پايان گفت: معناي حاكم شدن تفكر ديني اين نيست كه تجربيات مثبت ديگران را كنار بگذاريم بلكه بايد تشخيص درست از غلط را داشته باشيم و اگر اين تفكر حاكم شود خود را نمي‌بازيم و زير بار كار نمي‌رويم. از اين رو لازم است بين حوزه و دانشگاه درگيري علمي وجود داشته باشد و علوم تجربي وارد شود و در حوزه نيز نظريه‌هاي جديد علوم انساني بررسي شود و هم متون ديني مورد مطالعه قرار گيرد تا حركت تصحيح فكر با الگوگيري از امثال شهيد مطهري ـ ره ـ صورت پذيرد البته اين كار نياز به از خودگذشتگي دارد.

  
نویسنده : محمد سلمان ; ساعت ۱۱:۳٦ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٦ آذر ،۱۳۸۳