معرفی مراکز حوزوی: مؤسسه تحقيقاتي دار الحديث

در ادامه معرفي مراكز علمي و تحقيقاتي حوزوي به سراغ مؤسسه تحقيقاتي دارالحديث رفتيم و چگونگي فعاليت‌ها و برنامه‌هاي اين مركز را از حجت‌الاسلام مهريزي جويا شديم كه پرسش‌هاي ما و پاسخ هاي وي در ذيل از نظرتان مي‌گذرد.

رسا ـ شكل‌گيري مؤسسه چگونه و با چه اهدافي صورت گرفت؟
• مهريزي ـ كارهاي مقدماتي تشكيل مؤسسه دارالحديث به سالهاي دهه شصت بر مي‌گردد. در آن زمان جناب آقاي ري‌شهري تصميم گرفتند كار نگارش ميزان‌الحكمه را توسعه داده، تكميل كنند. اين كار با همكاري جمعي از محققين صورت گرفت و در نهايت ايده تأسيس مؤسسه فرهنگي دارالحديث و دانشكده حديث و كتابخانه تخصصي حديث بوجود آمد. اين مركز از سال 74 كار رسمي خود را با پيام رهبر معظم انقلاب آغاز كرد.
در آن موقعيت اقدامات اوليه راه‌اندازي مركز تحقيقاتي دارالحديث و كتابخانه تخصصي حديث انجام و مجوز دانشكده حديث و فصلنامه نيز اخذ شد. سياستهاي كلي مؤسسه‌ بر توسعه و تكميل ميزان‌الحكمه متمركز بود؛ يعني كارهاي طراحي و تحقيقاتي مؤسسه حول محور ميزان‌الحكمه دور مي‌زد ضمن اينكه مجله علوم حديث يك سال بعد از تأسيس مؤسسه راه‌اندازي شد.
ساختار جديد مؤسسه از چه زماني شكل گرفت؟
• مهريزي ـ از سال 1376 ساختار مؤسسه به عنوان ساختار يك پژوهشكده طراحي و گروه‌هاي علمي و معاونت‌هاي مختلف تعريف شد و كارها كم كم توسعه پيدا كرد. گروه اول گروه موسوعه نگاري است كه با سابقه‌ترين و با كيفيت‌ترين گروه مؤسسه است. در اين بخش موسوعه امام علي ـ ع ـ و موسوعه‌هاي اعتقادي يا موسوعه‌هاي ديگر به مرور زمان شكل گرفت. كه در واقع در ادامه همان طرح موسوعه ميزان‌الحكمه مي‌باشد، كه مي‌توان به موسوعه‌هاي علم و حكمت، اقتصاد، موسوعه طب، نماز، حج، محبت و گفت‌وگوي تمدن‌ها اشاره كرد. گروه دوم كارهاي احيا و تصحيح را انجام مي‌دهد يعني كتابهاي خطي و چاپي كه خوب چاپ نشده است تصحيح شده و احيا مي‌شود. در اين قسمت تا به حال كتابهاي متعددي عرضه شده كه مهمترين آنها كتب اربعه است اين كار با تصحيح اصول كافي شروع شده و بيش از 50 درصد كار نيز انجام شده است.
تصحيح كافي با كيفيت بسيار علمي و دقيقي انجام شده است. در اين مرحله، اصول كافي اعراب گذاري و لغاتش توضيح داده مي‌شود. اميدواريم در دو سال آينده اين مجموعه به اتمام برسد. گروه سوم گروه رجال است. علم رجال يكي از بخش‌هاي دانش‌هاي حديثي به شمار مي‌آيد كه به بررسي سند حديث مي‌پردازد و كارهاي مربوط به راوي‌ها را تحقيق مي‌كند. در اين بخش نيز چند اثر منتشر شده است. گروه ديگر تاريخ حديث و مصطلاحات است كه به گذشته و پيشينه ‌حديث و علم حديث مي‌پردازد. يكي از آثاري كه در اين گروه آماده چاپ است، تاريخ حديث شيعه در چهار جلد مي‌باشد. گروه پنجم نيز گروه ترجمه است كه كتابهاي حديثي منتشر شده را به زبانهاي ديگر مانند زبان فارسي، اردو، انگليسي، فرانسه‌، اسپانيولي، تركي و كردي ترجمه مي‌كنند. آخرين گروه، فقه الحديث است كه به مباحث محتوايي و معارفي حديث مي‌پردازد. در اين بخش بحث‌هاي جامعه‌شناسي و روانشناسي در حديث، مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
در بخش معاونت‌ها، معاونت پژوهشي وظيفه هماهنگي گروه‌هاي شش‌گانه و معاونت اطلاع‌رساني هم مديريت كتابخانه، پاسخگويي به سؤالات و بانك اطلاعات را بر عهده دارد. در مؤسسه تحقيقاتي دارالحديث سه نشريه و يك فصلنامه علمي ويژه اساتيد حوزه و دانشگاه، دو ماهنامه به نام حديث زندگي ويژه جوانان و مجله تخصصي ميراث حديث منتشر مي‌شود.
يكي از اقدامات مؤسسه تهيه موسوعه‌هاي امام علي ـ ع ـ و امام حسين ـ ع ـ است، تهيه اين موسوعه‌ها به چه شكلي بوده است؟
• مهريزي ـ موسوعه‌هايي كه در مؤسسه دارالحديث در تقسيم‌بندي كلام طراحي شده است داراي سه موضوع اصلي‌ است موضوع اصلي كه از ميزان‌الحكمه است به طور كلي به مباحث اخلاقي، معنوي و اعتقادي مي‌پردازد. در اين زمينه مي‌توان به موسوعه امام علي ـ‌ ع ـ در دوازده جلد و موسوعه امام حسين ـ ع ـ در هشت جلد و موسوعه اعتقادي در پنج جلد اشاره كرد.
موضوع دوم فقه است و با توجه به اين كه روايات فقهي در مجموعه‌هاي قبلي وجود نداشته است، رواياتي كه فقها با آن سروكار دارند و محل استنباط است در موسوعه فقهي جمع‌آوري و در آن، روايات شيعه و اهل سنت به مقايسه گذاشته شده است. موضوع سوم تفسير است. رواياتي كه در برخي نسخ و در ذيل آيات ذكر شده است، جمع‌آوري و مورد تحليل و تفسير قرار مي‌گيرد و در موسوعه تفسيري به چاپ مي‌رسد.
در خصوص كتابخانه تخصصي حديثي مؤسسه دارالحديث توضيح دهيد؟
• مهريزي ـ در بخش معاونت اطلاع‌رساني چند بخش داريم كه يكي از آنها به كتابخانه تخصصي اختصاص دارد و بخش ديگر بانك اطلاعات است. در اين بانك كليه نرم‌افزارهايي كه در زمينه حديث در مراكز مختلف توليد مي‌شود، جمع‌آوري شده است. بخش ديگر معاونت اطلاع‌رساني پاسخگويي به سؤالات علاقمندان به صورت تلفني، حضوري و نامه‌اي است. افرادي كه در زمينه حديث سؤالي و يا مطلبي داشته باشند مي‌توانند با اين مركز ارتباط برقرار كرده، جواب خود را دريافت كنند. اما در بخش كتابخانه تخصصي كليه كتابهايي كه در حوزه حديثي شيعه و سني منتشر شده است و يا مي‌شود را جمع‌آوري نموده‌ايم. در اين كتابخانه 22 هزار جلد كتاب و 200 پايان‌نامه ديني و تعداد زيادي از نسخه‌هاي خطي و نسخه‌هاي سنگي در زمينه حديث جمع‌آوري شده است.
براي شناسايي كتب قديمي و جديدي كه در زمينه حديث منتشر مي‌شوند، چه اقدامي انجام داده‌ايد؟
• مهريزي ـ مؤسسه دارالحديث طرحي را در دست اجرا دارد كه در آن كليه نسخ خطي حديثي شيعه فهرست‌بندي و شناسايي شده است و در آن نام مجموعه و محل نگهداري نسخ ذكر شده است كه مجموعاً چهارده جلد مي‌شود.
براي آشنايي نسل جوان با حديث و علوم حديث چه برنامه‌هايي انجام داده‌ايد؟
مهريزي ـ براي شناساندن حديث به جوانان سه طرح در دست اقدام است. اولين طرح، چاپ دو ماهنامه حديثي ويژه جوانان كه با ظاهري جوان‌پسند و با موضوع معارف حديثي به چاپ مي‌رسد. در اين نشريه به موضوعاتي همچون موفقيت، آرامش روان، اعتماد به نفس، شادي، شادابي، اشتغال و ازدواج پرداخته مي‌شود. دومين كاري كه ويژه جوانان توسط مؤسسه انجام شده است، جمع‌آوري احاديث با مضامين روانشناسي، جامعه‌شناسي و ترجمه آنها به زبان فارسي ويژه جوانان است. برنامه ديگر كه مورد استقبال جوانان قرار گرفته است، انتشار سالنامه حديثي در دو نمونه مي‌باشد. سالنامه دانشجويي مهر تا مهر و يك سالنامه عمومي كه در گسترش فرهنگ حديث‌خواني در بين جوانان مؤثر مي‌باشد.

نشانی سايت : http://www.hadith.net/

منبع: رسا نيوز

 

  
نویسنده : محمد سلمان ; ساعت ٩:٥۸ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٧ امرداد ،۱۳۸۳