معرفی موسسات حوزوی: مؤسسه در راه حق؛ پيشگام‌ترين مركز فرهنگی حوزه

مؤسسه «در راه حق» يكی از پيشگامان عرصه پاسخگويی به سؤالات و شبهات دينی و فكری است كه با وجود اختناق دوران پيش از انقلاب توانست بخوبی گامهای موثری را در اهداف تعريف شده خود بردارد. گفت‌وگوی پيش روی شما، برای آشنايی با سير تشكيل و فعاليتهای اين مؤسسه است كه در مصاحبه‌ای با حجت الاسلام حسينی مدير داخلی اين مؤسسه صورت گرفته است:
o رسا ـ‌ مؤسسه در راه حق در چه سالی راه‌اندازی شد؟
• حسينی ـ مؤسسه در راه حق در سال 1343 با همت چند نفر از فضلای آن دوره مانند آيت الله خرازي، آيت الله استادي، شهيد حقانی و جمع كثيری از دوستان ديگر شكل گرفت.
o رسا ـ هدف از راه‌اندازی مؤسسه چه بود؟
• حسينی ـ در آن زمان مسيحيت شروع به تبليغ برای ايرانيها كرد كه تشكيلات شكيلی را تهيه و در شهرهای گوناگون امكاناتی را فراهم كردند. اين عزيزانی را كه نام بردم برای مقابله با اين جريان ضد فرهنگی به فكر افتادند مؤسسه‌ای به نام در راه حق و اصول دين راه‌اندازی كنند و نشرياتی را در خصوص مسيحيت منتشر ساختند. نشريات آن دوره در مناطق و محدوده‌هايی كه مسيحيان مشغول فعاليت بودند ارسال مي‌شد.
اين عزيزان در خصوص شناخت مردم از حقيقت مسيحيت گام برمي‌داشتند و من بر اساس تجربه‌ای كه در تدريس اديان دارم، نشريه‌ها و جزوه‌های آنها را بسيار وزين مي‌دانم؛ نگاه آنها برای حفظ دين جوانهای مسلمان خيلی دلسوزانه بود كه امروز آن مجموعه به عنوان حقيقت مسيحيت چاپ شده است.
o رسا ـ لطفاً در خصوص شرايط فكری آن زمان توضيح مختصری بدهيد:
• حسينی ـ در آن زمان ماركسيستها نيز پا به ميدان گذاشته و شديداً مشغول فعاليت بودند، از اين رو، اين فضلا مثل مرحوم شهيد بهشتي، شهيد قدوسی و ديگر بزرگانی كه در شكل‌گيری انقلاب مؤثر بودند در برابر ماركسيسم ايستادگی كردند. كارشان هم اين بود كه شبهات و معضلات جامعه را شناسايی و در آن خصوص نشرياتی را تهيه مي‌كردند و به دست افرادی كه امكان به دست آوردن كتاب يا امكان همراه شدن با نيروهای فرهنگی را نداشتند، مي‌دادند. مانند روستاهای دور افتاده‌ای كه كتابخانه و شايد حتی كتابفروشی هم نداشتند كه اگر اين شبهه از طريق شخصی وارد آنجا مي‌شد حداقل اين جزوات مي‌توانستند فكر و انديشه آنها را ايمن كند. آنها به شبهه ماركسيستها پاسخ داده و ماركسيستها را معرفی كردند كه چه كسانی هستند و چگونه مي‌انديشند و تفكراتشان چيست؟ مؤسسين مؤسسه در همان مرحله به يك نتيجه‌ای رسيدند كه انديشه دينی و فكر شيعه را برای جوانها تبيين كنند. يعنی در چند مرحله. مرحله اول، مبارزه و دفاع و در مرحله بعدی آشنايی جوانان و مردم ما با مبانی اعتقادی شيعه بود. بنابراين يك دوره نشرياتی را به عنوان اصول دين تهيه كردند و برای جوانها فرستادند، در ادامه اين حركت، آشنايی با احكام و تاريخ اسلام و يا مباحث و مبانی اخلاقی مطرح شد و در ادامه يك سلسله مباحث روز مانند انسان‌شناسی و از اين دست معضلات اجتماعی به عنوان برخی از مسائل زندگي‌ساز تهيه شد. اين مسير ادامه پيدا كرد تا اينكه در حدود چهار سال پيش تعداد مشتركين منشورات ما به صدهزار نفر رسيد. البته در حال حاضر به دليل بالا رفتن هزينه‌ها و محدوديت منابع مالی مؤسسه اين تعداد كمتر شده است. در حال حاضر پنجاه هزار مشترك در داخل كشور داريم.
o رسا ـ اين پنجاه هزار نفر از چه گروه مخاطبانی هستند؟
• حسينی ـ مخاطبان ما از مقاطع راهنمايي، دبيرستان، دانشگاه و معلمان هستند و بخشی هم از اهل سنت مي‌باشند كه برای آنها نشريات جداگانه‌ای به منظور آشنايی با عقايد شيعه ارسال مي‌كنيم.
o رسا ـ مخاطبان اصلی و افرادی كه از نشريات شما استفاده مي‌كنند چگونه شناسايی شده‌اند؟
• حسينی ـ مخاطبان ما معمولاً از طرق مختلف متوجه مي‌شوند كه مؤسسه در راه حق وجود دارد. مثلاً از طريق كسی كه نشريه به دستش مي‌رسيد. آنگاه درخواستی را برای مؤسسه مي‌فرستند و مؤسسه كارتی را برايشان ارسال مي‌كند. يعنی ما بنابر تقاضای افراد، كارتی ارسال مي‌كنيم و داخل كارت تمام اطلاعتشان موجود است كه اگر پايين‌تر از مقطع راهنمايی باشند به آنها مي‌گوييم كه فعلاً در محدوده سنی شما مطلبی نداريم. البته تا به امروز بخشهايی مانند مسيحيت، ماركسيسم و منافقين (مجاهدين خلق) از چرخه كار مؤسسه خارج شده است.
o رسا ـ آيا ارتباط شما با مخاطبان تنها به ارسال نشريه محدود مي‌شود يا خير؟
• حسينی ـ در مؤسسه بخش بسيار فعالی با عنوان بخش ارسال داخلی وجود دارد كه علاوه بر ارسال نشريات، هرچند وقت يكبار پرسشنامه‌هايی را برای اين عزيزان مي‌فرستند كه در صورت پاسخ به پرسشنامه‌ها، ارسال نشريات ادامه پيدا مي‌كند و در صورت عدم پاسخگويی ارسال نشريه هم قطع مي‌شود.
o رسا ـ آيا آثار ارسالی شما ويژه ايرانيان است و يا مسلمانان كشورهای ديگر هم از اين خدمات بهره‌مند مي‌شوند؟
• حسينی ـ در همان زمان با توجه به نياز شيعيانی كه در خارج از ايران بودند يا بعضيها كه در ايران بودند اما زبان فارسی بلد نبودند، نشريات به زبانهای ديگر هم ترجمه شد كه در حال حاضر مقالات ما به يازده زبان ترجمه مي‌شود. البته ترجمه به بعضی از زبانها بيشتر و بعضی ديگر كمتر مي‌باشد و اين طور نيست كه كل نشريه به اين يازده زبان كاملاً ترجمه شود بلكه بر اساس نياز مناطق و فراخور حال آنها ترجمه شده است. زبانهای ترجمه شده عبارتند از: عربي، انگليسي، فرانسوي، اسپانيايي، روسي، تركي، سندي، سواحلي، اردو و كشمير، كه در حال حاضر نشريات به اين زبانها ترجمه مي‌شود و از طريق بخش ارسال خارجی كه خود بخش مستقلی است برای افراد نيازمند ارسال مي‌شود
o رسا ـ آيا مؤسسه در راه حق با مراكز علمی و فرهنگی كشورهای ديگر هم ارتباط دارد؟
• حسينی ـ در حال حاضر حدود دو هزار مركز فرهنگی در خارج از كشور با مؤسسه در ارتباط هستند و حدود پانزده هزار نفر در سرتاسر دنيا با ما ارتباط داشته و از نشريات ما استفاده مي‌كنند.
o رسا ـ استقبال از مؤسسه شما در كدام كشور بيشتر است؟
• حسينی ـ الآن آمار دقيقش را نداريم ولی بيشتر كشورهای عربی زبان هستند.
o رسا ـ آيا در مؤسسه بخشی كه به پرسشهای مخاطبان و علاقمندان پاسخ دهد، وجود دارد؟
• حسينی ـ بله بخشی وجود دارد كه به پرسشهايی كه برای مخاطبان پيش مي‌آيد به صورت شفاهی يا كتبی پاسخ مي‌دهند. شفاهی ممكن است تلفنی يا حضوری باشد و در بخش كتبی نامه‌نگاری مي‌كنند سه نفر از شخصيتهای علمی در بخش پاسخ به سؤالات مشغول پاسخگويی به پرسشهای كتبی هستند و يك نفر هم به پرسشهای شفاهی پاسخ مي‌دهد و طی اين ساليان پرسشهای زيادی جمع‌آوری شد كه پس از بررسی مجموعاً شش هزار سؤال و جواب تدوين شده است كه در بانك اطلاعاتی ما به شكل لوح فشرده موجود مي‌باشد. البته در حال حاضر به بازار ارائه نشده‌اند چون هنوز به تأييد نهايی نرسيده است.
o رسا ـ مؤسسه در خصوص آموزش طلاب و علاقمندان چه برنامه‌های داشته است؟
• حسينی ـ يكی ديگر از مسائلی كه پيش از انقلاب مطرح شد، اين بود كه مؤسسه يك فعاليت آموزشی جانبی را انجام دهد. نظر به اينكه در گذشته حوزه به شكل امروز نبوده كه دروس جانبی را برای طلاب تدريس كنند از اين رو مؤسسه در راه حق را مي‌توان پيشگام‌ترين مركز فرهنگی حوزه دانست كه برای آشنايی طلاب با موضوعاتی غير از موضوعات اصلی حوزه ايجاد شد. بخش آموزشی مؤسسه توسط آيت الله مصباح يزدی شكل گرفت و اداره شد كه نتايج بسيار ارزشمندی داشته و بسياری از نويسندگان كنونی جامعه و اكثريت اهل قلم از دانش‌آموختگان مؤسسه در راه حق هستند. اين بخش تا چند سال بعد از انقلاب ادامه داشت اما به دليل اينكه هجوم طلاب جهت كسب اطلاعات جانبی زياد شد و طبيعی بود كه مؤسسه با امكانات موجود نمي‌توانست بخش آموزش را با آن گستردگی كه داشت ادامه دهد، به همين دليل در كنار مؤسسه در راه حق باز با مديريت آيت الله مصباح يزدی مؤسسه باقرالعلوم تأسيس شد تا اينكه خيلی گستردگی كار بالا رفت و بعد از انقلاب كار‌های آموزشی حوزوی با آن روشی كه مؤسسه در پيش گرفته بود به مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمينی ـ ره ـ منتقل شد. اما از آن جايی كه حدود هفت سال پيش مؤسسه در راه حق امكاناتی را جهت آموزش فراهم كرده بود و نيز مي‌خواستيم به روش مؤسسه امام خمينی ـ ره ـ نباشد يك شكل خاصی را به عنوان آشنايی با شبهات وهابيت و شبهه‌شناسی مطرح كرديم.
o رسا ـ مدت زمان دوره‌های آموزشی مؤسسه چقدر است؟
• حسينی ـ يك سال است و بعد در كنار اساتيدشان جهت فراگيری كارهای خاص، همراه مي‌شوند.
o رسا ـ آيا از فارغ‌التحصيلان استفاده هم مي‌كنيد؟
• حسينی ـ در حال حاضر بنا بر اين نيست و مدرك و چيز ديگری هم ارائه نمي‌شود.
o رسا ـ هر دوره آموزشی با چند نفر برگزار مي‌شود؟
• حسينی ـ چون امكاناتمان كم است فعلاً حدود سی نفر مي‌باشد و مابقی در بخشهای ديگر مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
o رسا ـ اقدامات ديگر مؤسسه چيست؟
• حسينی ـ طبيعی است كه چنين مؤسسه‌ای در كنار فعاليتهايش به انتشارات هم اهميت دهد بخش انتشارات آثار خود مؤسسه را معمولاً چاپ مي‌كند و همچنين آثاری را كه فكر مي‌كند ارزشمند است و بايد روی آنها نيز سرمايه‌گذاری شود را چاپ مي‌كند. البته با اين نگاه كه اين مكتوب اثری باشد كه در حال حاضر مورد نياز جوانهای ما مي‌باشد و يا ممكن است كه هيئت علميه بخواهد سرمايه‌گذاری كرده و عده‌ای محقق را جذب كند تا روی يك موضوع خاص كاری كنند. به طور كلی دو نوع منشور داريم، يكی منشوراتی كه بر اساس نيازشناسی خود مؤسسه بوده و بخشی هم منشوراتی كه هيئت علمی مؤسسه تحقيق كرده و به چاپ رسانده است. همچنين در كنار اين همه فعاليت مؤسسه كتابخانه‌ای را با بيش از بيست هزار جلد كتاب در اختيار دارد و آخرين كاری كه در حال حاضر انجام داده‌ايم سايت مؤسسه است كه نشرياتی را كه عرض كردم، نوعاً در سايت البته فعلاً به زبان فارسی قرار داديم.
o رسا ـ سالانه در بخش انتشارات چند جلد كتاب چاپ مي‌شود؟
• حسينی ـ آمار خاصی نداريم مثلاً ممكن است در يك سال هيچ كتابی چاپ نكنيم و يا ممكن است صد جلد كتاب چاپ شود، البته كار بيشتر ما تجديد چاپ است.
o رسا ـ آيا برای دانشجويان هم برنامه‌ای داريد؟
• حسينی ـ برنامه ما هميشه همين بوده و ادامه دارد، چون عقايد، تاريخ، احكام و امثال اينها هيچ وقت كهنه نمي‌شود و هميشه به آنها نياز است ولی ممكن است به همان روند قبلی كه بسيار هم مورد تقدير جوانها است يك سلسله نشرياتی اضافه شود.
o رسا ـ يك سری شبهاتی به صورت حقوقی مطرح مي‌شود مثل حقوق زن، برای پاسخ علمی به آنها چه اقدامی كرده‌ايد؟
حسينی ـ در حال حاضر چند موضوع را كار مي‌كنيم، يكی در مورد حكومت و مبانی آن، ديگری راجع به قرائتهای مختلف دين و‌ آزادی كه اين مقوله در حقوق مطرح مي‌شود، يك سلسله نشرياتی هم مشغول فعاليت هستند كه بزودی در گردونه ارسال نشريات مؤسسه قرار مي‌گيرند.

منبع: رسانيوز

  
نویسنده : محمد سلمان ; ساعت ۱٠:۱۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱۱ تیر ،۱۳۸۳